تبلیغات
دهیاری روستای باغ آسیا - اینجا چراغی روشن نیست،نگرانی‌ها از برگزار نکردن درس‌های اخلاق
دهیاری روستای باغ آسیا
روستای سبز با همت مردم
سه شنبه 31 مرداد 1391

اینجا چراغی روشن نیست،نگرانی‌ها از برگزار نکردن درس‌های اخلاق

سه شنبه 31 مرداد 1391

نوع مطلب :

اینجا چراغی روشن نیست،نگرانی‌ها از برگزار نکردن درس‌های اخلاق در حوزه مشهد
یكی از اركان اساسی حوزه‌های علمیه وجود كرسی‌های درس اخلاق است؛ جایی كه عده‌ای از طلاب غالبا جوان پای درس استادی خودساخته می‌نشینند و حدیث معرفت می‌آموزند و برای رهایی از سكنات و ملكات رذیله دل به استاد می‌دهند.
حالا در حوزه‌ها به‌ویژه حوزه مشهد جای این كرسی تا حد زیادی خالی است. تشنگی طلاب جوان تا حد زیادی محسوس است، اما اساتید كمتر به این مهم می‌پردازند و حاضر نمی‌شوند در این عرصه نقش آفرینی كنند.
مقام معظم رهبری بارها و در جلسات متعدد درباره این موضوع تذكراتی داده‌اند و حتی در قالب خواهش از اساتید خواسته‌اند این مباحث را در حوزه زنده كنند و اجازه ندهند درس اخلاق و كرسی‌های اخلاقی به انزوا بروند:
«مرحوم آقاى حاج میرزا جواد آقاى تهرانى كه از علماى بسیار مؤمن، زاهد و خالص بود و در مشهد بسیارى ایشان را مى‌شناختند، نزدیك سى سال پیش از این به بنده گفت: من در جوانى براى تحصیل به قم رفتم و آن زمان، امام را در حرم مطهر دیدم. نمى‌شناختم ایشان كیست. دیدم كه یك سید طلبه جوان و نورانى در حرم ایستاده، تحت الحنك را انداخته، نماز مى‌خواند و اشك مى‌ریزد و تضرع مى‌كند. حاج میرزا جواد آقاى تهرانى مى‌گفت: من او را نشناخته، مجذوبش شدم و از بعضى پرسیدم این آقاى نورانى كیست؟ گفتند این آقا روح‌ا... خمینى است. وقتى آقا روح‌ا...، در دوره جوانى، آن سرمایه و ذخیره را پدید مى‌آورند، آن وقت در سن هشتاد سالگى، امام و بنیان‌گذار حكومت جمهورى اسلامى مى‌شوند. ...من از بزرگان حوزه خواهش مى‌كنم، درس اخلاق و تهذیب را براى جوانان مستعد، روشن و نورانى كه در این حوزه فراوان هستند، جدى بگیرند.»
خبرگزاری رسا نیز در همین زمینه با تعدادی از اساتید حوزه علمیه مشهد گفتگوهایی داشته است كه به دلیل اهمیت موضوع بخشی از این گفتگوها را با حجج اسلام آقایان دهشت و عبد خدایی می‌آوریم.
گاهی 20 سال باید تلاش کرد
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا دهشت، استاد اخلاق حوزه علمیه مشهد اظهار داشت: طلاب باید توجه داشته باشند که هر کدام از صفات نکوهیده در درونشان رخنه کرد، به دنبال ریشه‌کنی آن باشند. یکی از علما می‌فرمود بیست سال زحمت کشیدم تا حسد را از خودم دور کردم، بنابراین مهذب شدن آسان نیست.
این استاد اخلاق حوزه علمیه مشهد و هم‌مباحثه‌ای مقام معظم رهبری گفت: بنده بر این باورم که یکی از درس‌های اولیه‌ای که در حوزه باید باشد، درس اخلاق است که درسی امتحانی و نمره‌ای نیست، بدین معنا که هر استادی وظیفه اش این است که مسائل اخلاقی را برای طلاب بیان کند و صرف اینکه کتاب را به تنهایی درس دهد، بهره‌ای نبرده است. استادان ما در گذشته مقید بودند که در روزی خاص نصفی از درس را تقریبا به مباحث اخلاقی اختصاص دهند و علمای دیگری نیز گاهی در نجف و شهرهای دیگر این‌گونه به مباحث اخلاقی توجه می‌کردند.
وی با بیان اینکه برخی درس‌های حوزه خشک است و از طراوت کافی برخوردار نیست و با این درس‌های بی‌طراوت دانش پژوهان حوزه نمی‌توانند موفقیت‌های حائز اهمیتی کسب کنند، تصریح کرد: آن چیزی که به همه درس‌ها معنا می‌بخشد، اخلاق است و آن چیزی که راز موفقیت پیغمبر بود، اخلاق نیک آن حضرت بود. خداوند متعال به پیامبر می‌فرماید «رحمت خدا بود که تو مهربان شدی و اگر تو بد اخلاق بودی از دور تو پراکنده می‌شدند» و در این زمینه حدیث‌های بسیاری وجود دارد.
وی درباره برخی آداب اخلاقی که باید بیش از بقیه آداب در حوزه‌های علمیه رعایت شود، گفت: اخلاق اسلامی ‌باید در حوزه‌های علمیه در برخورد شاگرد با استاد و برعکس رعایت شود، به‌گونه‌ای که برخوردهای طلاب باید با کمال ادب و تواضع باشد و طلبه در درس‌ها باید برای فهمیدن و نه برای آزمایش سؤال کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دهشت یادآور شد: آنچه در حوزه‌های علمیه مهم است، تهذیب نفس، به عبارت دیگر خودسازی است و این با کتاب و درس هماهنگ نیست و نیازمند مراقبت داشتن و صفات را به درستی شناختن است و طلاب باید توجه داشته باشند که هر کدام از صفات نکوهیده در درونشان رخنه کرد، به دنبال ریشه کن کردن آن باشند. یکی از علما می‌فرمود بیست سال زحمت کشیدم تا حسد را از خودم دور کردم. بنابراین مهذب شدن آسان نیست.
وی با ذکر اینکه یکی از مشکلات طلاب مراقبت دائمی از وسوسه‌های نفسانی است و باید صفات زشت را در این‌باره در نظر گرفت، اذعان داشت: اگر عالمی‌کبر و حسد داشته باشد، برای جامعه مفید نخواهد بود. بنابراین لازم است که نکات و آداب اخلاقی در حوزه‌ها بیان شود. آداب اخلاقی با ترازو و میزانی سنجیده نمی‌شود، البته کتاب‌هایی وجود دارد، اما این‌ها درسی است، در حالی که اخلاق عملی است.
اگر وسیله جراحی آلوده به میکروب باشد...
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدهادی عبدخدایی، مدیر مدرسه علمیه جعفریه مشهد و سفیر سابق ایران در واتیکان نیز درباره اهمیت درس اخلاق در حوزه‌های علمیه گفت: درس اخلاق برای روحانی مانند توصیه‌ها و آموزه‌های بهداشتی برای پزشک است. همان‌گونه که ضروری‌ترین دغدغه برای پزشک رعایت اصول بهداشتی از سوی مردم است، ضروری‌ترین موضوع هم برای روحانی رعایت اصول اخلاقی است.
وی افزود: اگر یک فرد عادی بهداشت را رعایت نکند، خودش ضرر می‌کند، اما اگر پزشک بهداشت را رعایت نکند، عده زیادی را به مریضی مبتلا می‌کند. کافی است یک وسیله جراحی آلوده به میکروب باشد، بنابراین تمامی‌ زحمات پزشک از بین می‌رود. روحانی هم اگر اصول اخلاقی را رعایت نکند، جامعه را به فساد می‌کشاند. همان‌گونه که ائمه اطهار(ع) در روایتی می‌فرمایند «اذا فسد العالِم فسد العالَم». مولای متقیان علی(ع) نیز می‌فرماید «هرکه خود را پیشوای مردم قرار می‌دهد، بر او لازم است که پیش از ادب دیگران به ادب خود بپردازد»، سپس می‌فرماید «باید ادب کردن دیگران به کردار و رفتار فرد باشد، پیش از آنکه با گفتار و زبانش انجام گیرد.»
استاد سطح عالی حوزه علمیه مشهد با بیان اینکه خداوند متعال بنی اسرائیل را مذمت می‌کند و در آیه 44 سوره بقره می‌فرماید «آیا مردم را به نیکی دستور می‌دهید، ولی خودتان را فراموش می‌کنید. با اینکه کتاب خدا را می‌خوانید، آیا هیچ فکر نمی‌کنید که این کار زشت است»، یادآور شد: بنابراین تخلق به اخلاق مناسب برای یک طلبه و روحانی از همه چیز ضروری‌تر است و این امر به تعلیم احتیاج دارد. البته این نکته را اذعان می‌کنم که فضای روحانیت از معنویت خاصی برخوردار است و افراد مهذب فراوانی در حوزه وجود دارند.
وی با طرح این پرسش که اخلاق به چه صورت‌هایی باید در حوزه تبیین شود، تشریح کرد: اخلاق به صورت‌های گوناگونی می‌تواند در حوزه وجود داشته باشد. طریقه نخست آن است که استادان به تنهایی درباره اخلاق کار و مطالعه کنند و خودشان مهذب به آموزه‌های اخلاقی شوند و سپس برنامه‌های منظمی ‌را برای تدریس اخلاق بگذارند و به صورت منظم هفته‌ای یک یا دو درس بدهند و طلاب هم شرکت کنند. البته این درس‌ها باید بر محور یکی از متون قرآنی یا روایی مانند «اخلاق در قرآن» یا «اخلاق در نهج البلاغه» یا «شرح و تفسیری از دعای مکارم الاخلاق امام سجاد» باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین عبد خدایی ادامه داد: روش دیگر این است که هر استاد در کنار تدریس گاهی اوقات یک نکته اخلاقی یا اعتقادی را بیان کند و برای این موضوع برنامه‌ریزی داشته باشد تا اخلاق با درس و روح طلاب عجین شود و در خلال آموزش تربیت و پرورش هم بدرخشد. برای مثال، این دروس باید ابتدا اشاره‌ای به احساس مسئولیت داشته باشد و در روزهای دیگر درباره از بین بردن خودخواهی باشد.
مدیر مدرسه علمیه جعفریه مشهد اظهار داشت: روحانی از سویی باید به کارش دلگرم باشد و از سویی دیگر ذره‌ای هم غرور نداشته باشد، چرا که بزرگ‌ترین آفت علم و اخلاق، غرور است. همچنین وقت خود را صرف فراگیری علم نافع و مفید کند و نه علمی‌ که به فرموده پیامبر اکرم(ص) «لا یضر من عرفه ولا ینفع من جهله؛ کسی اگر آن را ندانست ضرر نکرده و کسی که آن را دانسته خیری نبرده است».
سفیر سابق ایران در واتیکان سپس برخی کتاب‌های اخلاقی را برای مطالعه طلاب توصیه کرد و گفت: فرهنگ اسلام به ویژه تشیع از نظر اخلاقی مانند دیگر معارف جهان، کتاب‌های گران‌بهایی دارد و اصلی‌ترین کتاب قرآن کریم است. چهار کتاب نهج البلاغه، اصول کافی، محجه البیضای مرحوم فیض کاشانی و معراج السعاده مرحوم نراقی به صورت کلاسیک مباحث اخلاقی را بررسی و یک دوره دروس اخلاقی را نگارش کرده‌اند.
امیرحسین ارشادی نیا






How do I stretch my Achilles tendon?
پنجشنبه 23 شهریور 1396 08:49 ب.ظ
Hello, I think your site might be having browser compatibility issues.
When I look at your blog site in Opera, it
looks fine but when opening in Internet Explorer, it
has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, wonderful blog!
What do you do when your Achilles tendon hurts?
شنبه 11 شهریور 1396 11:51 ب.ظ
You can definitely see your skills in the work you write.

The sector hopes for even more passionate writers such as you who aren't
afraid to mention how they believe. At all times go after your
heart.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر